mens, durf te leren!

Written by Renée van Dijk. Posted in Blog

Ik was pas een jaar aan de slag als ZP’er toen ik ontdekte dat ik telkens weer in situaties kwam waar mijn opdrachtgever van me verwachtte dat ik anderen mee omhoog nam in hun ontwikkeling, maar dat die mensen zich niet door mij lieten sturen.

Sterker nog, mijn pogingen werkten eigenlijk averechts; die vaste medewerkers zagen me als een bedreiging. Als iemand die hun vertrouwde wereld en werkwijze veroordeelde en hun positie in het bedrijf onderuit haalde door een betweter te zijn. Toch was ik vanuit oprechte intenties aan het duwen en trekken en de afwijzing die ik kreeg was vaak kwetsend…

Op een bepaald moment bood een opdrachtgever me formele handvatten (hiërarchische macht) om toch iets voor elkaar te krijgen. Maar toen realiseerde ik me dat ik me zelf ook absoluut niet laat leiden door iemand die dat vanuit een ongelijkwaardige verstandhouding doet. Er moesten toch andere manieren zijn om mensen ‘mee’ te krijgen in een positieve richting. En zo kwam ik uit bij een trainingscyclus over ‘beïnvloeden zonder macht”.

Geïnspireerd door een recente ontmoeting heb ik mijn aantekeningen van destijds er weer eens bijgepakt. Ik kom daarin deze verwoording uit eind 2008 tegen, mijn persoonlijke visie op leiderschap:

  • Leiderschap is geen optelsom van vaardigheden, kennis en kunde. Leiderschap gaat namelijk niet over jou.
  • Leiderschap betekent dat je in staat bent het belang van de ander te zien, te erkennen en diegene te helpen om daar te komen waar hij of zij wil zijn.
  • Wanneer je dat lukt met één persoon is dat prachtig. Wanneer je in staat bent om dat met een groep te bereiken, dan ben je een bijzonder mooi mens die veel toe kan voegen aan het leven van anderen.

In het huidige tijdsbeeld zou iemand dit wellicht labellen als “Dienend Leiderschap”. Leuk dat het beestje een naam heeft, maar het gaat er natuurlijk om dat wij leven in omstandigheden die ons de vrijheid geven te hechten aan zaken als persoonlijke ontwikkeling, onafhankelijkheid en eigenwaarde. En dat daar een gelijkwaardige verdeling van verantwoordelijkheden bij hoort. Dat het inrichten van een hiërarchische relatie, waarbij de een meer macht (formele invloed) heeft dan de ander, niet meer van deze tijd is.

Als ik naar mezelf kijk, dan is dat eigenlijk geen nieuws. 20+ jaren als management ondersteuner werken maakt je akelig duidelijk dat afhankelijkheid in zo’n relatie toch echt tweerichtingsverkeer is. En hoe was die uitdrukking ook al weer: “Behind every great man there is a great woman”? Nee, stop! Ik wil beslist niet verzanden in een discussie over mannen en vrouwen. Alsjeblieft niet. Maar wat ik probeer te zeggen is dat er maar heel weinig mensen zijn die echt alleen iets presteren. Je kunt niet in je eentje succesvol zijn. Want succes wordt gedefinieerd door anderen.

Als niemand betrokken is bij jouw beklimming van die hoge bergtop, dan heeft het ook weinig waarde om je vlag daar te planten. En sterker nog: dan is er ook niemand tegen wie je kan zeggen: “Wat een mooi uitzicht hè?”

Voor mij was dat wat ik in die training leerde. Dat ik het niet alleen kan. Dat ik niet alleen kan bepalen hoe hoog de lat ligt, want dat ik altijd anderen nodig heb om een lat te halen en om er van te kunnen genieten.

Sindsdien probeer ik met mensen te praten in plaats van tegen ze. Te luisteren. Vragen te stellen. Ik besteed meer tijd aan beeldvorming en probeer weg te blijven van een oordeel. Ik probeer niet te sturen, maar mensen zelf oplossingsrichtingen te laten vinden. En dat blijkt ook nog veel leuker te zijn dan wanneer ik mijn idee aan hen opdring. Want 9 van de 10 keer komen ze met veel creatievere ideeën dan ik ooit had kunnen bedenken en zo leer ik ook telkens weer wat nieuws.

Ben ik nu sindsdien een vreselijk geslaagde teamplayer? Welnee! In iedere ontwikkeling neem je namelijk vooral jezelf mee. Met je eigen typerende persoonskenmerken. Mijn valkuil is en zal dus ook altijd blijven dat ik vaak mijn eigen tempo volg, mijn eigen (hoge) lat neerleg en erg doordraaf in wat ik van een ander verwacht. Toch zijn het ook weer anderen die mij helpen om hier steeds beter mee om te gaan. Omdat ze aan de rem trekken, mijn lathoogte ter discussie stellen of gewoon weigeren te voldoen aan mijn verwachting.

En dan denk ik iedere keer glimlachend terug aan die training. Waar mijn groep me er bij elke oefening haarfijn er op wees dat ik weer vergeten was hen mee te nemen. Waar ik leerde dat wanneer je elkaar op inhoud kunt vinden, de discussie over de vorm ineens ondergeschikt is. En waar ik boven alles leerde dat een eerste voorwaarde voor samenwerken echte verbinding is.

Nee, ik ben geen dienend leider. Maar wat zou ik er graag een willen zijn!

20110711


Deel dit artikel: 

Labels:, , , , , , , ,